|
GÜMÜŞHACIKÖY’ÜN SOSYAL YAŞAM VE MAHALLİ GİYİM-KUŞAMI
KADINLARDA GÜNLÜK KIYAFET
Yöremizde yakın zamana kadar, kadılarımız kendilerinin
dokudukları veya yörede dokunan kıvratma bez izmi verilen. Dokuma türünden iç gömleği
yaparak giyerler,
Üstüne ise işlik denen elde yapılan içi pamuklu gömlek
giyerlerdi. Altına ise, ipekli, desenli kumaştan yapılan paçaları
boğmalı, üst kısmı geniş, paça kısımları dar, uçkurlu bir kıyafet olan şalvar giyerlerdi. Bunların üstüne ise entari
veya üç etek giyilirdi.
Üç etek, üç parçadan ibaret olan bir
kıyafetti. Parçaların birisi sağda, birisi solda.birisi de arkada olmak üzere boydan boya uzanır. Sağ ve sol tarafta yer
alan parçaların ucu, bele sokuludur. İçten giyilen şalvarın
böylece görülmesi sağlanırdı. Üç eteklerin bir kısmı, simden gümüş tel ile işlenir, veya telli denilen kumaştan
yapılırdı. Genelde üç eteklerin iç kısmında astarda olurdu. Üç
etek giyildiğinde bele püsküllü genelde hicazdan getirilen dört
köşe ipek kumaştan oluşan, kenarları püsküllü kuşak sarılırdı.
Üste entarigiyildiğinde ise bele kaba kuşak adı verilen elde yapılmış veya
dokunmuş kuşak sarılırdı. Bu kuşakların da üzerine “üç etek
giyildiğinde önü düğmesiz, yelek boyu bele kadar, etrafı sırma ve
ortası kasnak işi, ipek ile süslü , cepken giyilir, entari
giyildiğinde ise üste delme adı verilen yelek giyilir.
Başa yemeni, tülbent, yazma örtülür. Ayaklara da muhtelif
renkte ve desende yün ipinden örme çoraplar giyilirdi.
ÖZEL GÜNLERDE KADIN KIYAFETİ :
Düğün, bayram, nişan ve benzeri önemli günlerde kadılarımız
ekonomik durumlarına göre bindal veya üç etek giyerler bele gümüş, papun veya sarı
madeni kemer yada kadife üzerine sırma telden işleme kemer veya
kuşak sararlardı.
Genellikle giyilen bindal; kadife veya atlas
üzerine, gümüş telle işlenen bütün bir kıyafettir. Belden yukarısı
dar, alt kısmı çok geniş olup, arka taraftan ufak düğmelerle
tutturulur. Bazen,nadir olarak önü açık, fistolu ipek veya iplikten işlemeli
olarak yapılırdı.
Boy elbisesi olan bindallı belden gümüş kemerle bağlanır, kemer
iki türlüdür. Biri telkari telkari denilen gümüş tellerle örülerek
veya gümüş savat işlemeli olarak yapılan gümüş kemer, diğeri ise
renkli kadife üzerine özel olarak paftalar geçirilmek suretiyle
yada altın, gümüş tellerle işlenerek yapılırdı.
Başa ise penezli (altınlı) fes giyilir, fesin üstüne oyalı
yemeni örtülür. Bileklere toplu denilen üç sıralı altın kelepçe
veya gümüş kelepçe takılır. Boyuna tek sıra altın top verilen
kolye, kulaklara ise elmas küpe takılır. Ayrıca boyunda gerdana
doğru sarkan ortada beşibiryerde ve çevresinde kulplu altınlar
bulunan takı takılır. Ekonomik durumu iyi olmayanlar ise gümüş,
papun veya sarıdan altına benzetilmiş fes, boyuna ise sarıdan veya taklit gümüşten gıdıklık adı verilen takıları
takarlardı.
YAŞLI KADINLARDA KIYAFET :
Yaşlı kadılar, boy entarisi, bandik. pabuç ve tuman denilen
külot giyerlerdi. Sırtlarına Hırka, başlarına yemeni, tülbent, peçe ve çarşaf, şal veya boy
çarşafı örterlerdi. Boy Çarşafına bürük denilirdi. Çarşaf, siyah veya beyaz üzerine
siyah kareli, pamuklu bezden yapılır. Hali-vakti yerinde olanlar,
türlü renkte ve ipekliden yapılmış çarşafta
Giyerlerdi.
ERKEKLERDE KIYAFET :
Yöremizde erkekler kıvratma bezden dokunarak yapılmış iç gömlek
onun üstüne içlik ( zıbın ) denen yakasız gömlek giyerek, gömleğin üstüne ise bel
kuşağı sararlardı. Bunun üzerine delme tabir edilen cepli yelek en üstüne de saku
(ceket), onun üstüne ise soğut havalarda aba (palto) giyilirdi.
Altta ise şalvar veya zıvga (körüklü pantolon ), evlerde
dokunan şal pantolon giyilir, Ayaklara işlemeli yün çoraplar giyilerek çarık giyildiğinde yün
çorap üstüne dolak da sarılırdı. Başta genellikle fes, sarık veya şapka giyilirdi.
|